Định danh đúng người Thầy, lời giải cho giáo dục Việt?

.
Diễn đàn trí thức
Định danh đúng người Thầy, lời giải cho giáo dục Việt? (Diễn đàn trí thức) - Ở Việt Nam, trẻ em mẫu giáo bắt đầu bị nhồi nhét kiến thức từ toán, tập viết trước khi vào lớp 1.
  • TP.HCM muốn tự xét tốt nghiệp: Có những chuyện buồn
  • Chi nghìn tỷ mua SGK dùng 1 lần: Dân ta còn nghèo

Vai trò của Người Thầy rất quan trọng trong định hướng cuộc đời của một người bao gồm công việc, nghề, nghiệp và tính cách. Ngạn ngữ Trung Quốc nói: "Một gánh sách không bằng một người thầy giỏi". Vì tầm quan trọng của người thầy như vậy nên từ xa xưa Ông Bà Tổ tiên đã dạy: "Không Thầy đố mày làm nên".

Hiện nay đã có quá nhiều bài viết, bài nghiên cứu cũng như nhiều dự án cải cách giáo dục tại Việt Nam nhằm tìm ra các giải pháp cho những bất cập, yếu kém trong hệ thống giáo dục hiện nay. Mục tiêu của bài viết tác giả muốn chia sẻ suy nghĩ của tác giả về người Thầy và vai trò của người Thầy trong sự nghiệp giáo dục trồng người mà Ông Bà, Tổ tiên từ xa xưa rất coi trọng như thế nào.

Vai trò của người Thầy

Vai trò của người thầy rất quan trọng, có thể nói quyết định sự thành bại của một con người. Chọn đúng Thầy cho con theo học là công việc cực kỳ quan trọng, quyết định cả cuộc đời của con cái mà các bậc phụ huynh không thể coi nhẹ. Các quốc gia có nền giáo dục phát triển hàng đầu thế giới như Israel, Nhật Bản, Phần Lan, Hà Lan,v.v. các bậc phụ huynh rất coi trong điều này. Hình 1 dưới đây sẽ làm rõ vai trò của người Thầy trong phát triển của một con người như thế nào.

Dinh danh dung nguoi Thay, loi giai cho giao duc Viet?
Hình 1. Vai trò của người Thầy trong sự phát triển của con người

Hình 1 cho thấy có 3 đối tượng tác động đến sự trưởng thành của một cá nhân là người Thầy, Bạn bè và Bạn đối ngẫu (vợ chồng) hay người bạn tri kỷ tâm giao. Nhưng nổi bật hơn cả là vai trò của người Thầy. Người Thầy có ảnh hưởng trực tiếp đến hai nhân tố quan trọng nhất của đời người là nhóm công việc (Công việc, nghề, nghiệp và địa vị xã hội) và nhóm Tính cách (thói quen và tính cách của con người). Còn Bạn bè hay Đối ngẫu chỉ tác động trực tiếp 1 và gián tiếp 1.

Vai trò của người Thầy trước hết giúp trẻ em và người học xác định chính xác công việc của mình sau này như thế nào. Thầy còn truyền lửa đam mê công việc cho trẻ em và người học làm cho họ thích thú với công việc ngay từ rất nhỏ (Công việc này được gọi là khởi việc).

Thông qua công việc và với sự giúp đỡ của Thầy, trẻ em và người học xác định ngay công việc mà mình đang theo đuổi có phải là một nghề có tương lai hay không và họ có nên chọn nghề này hay không (được gọi là khởi nghề), và mình có thể phát triển nghề này theo hướng nào, làm sao lôi kéo được nhiều người cùng làm với mình (được gọi là khởi nghiệp).

Con đường đi của trẻ em và sau này trưởng thành là tuần tự từ khởi việc, đến khởi nghề và sau này là khởi nghiệp rất vững chắc, vì họ đã làm rất tốt các công việc, xác định đúng ngay từ ban đầu con đường đi của họ.

Còn ở Việt Nam hiện nay 93% khởi nghiệp thất bại vì những người khởi nghiệp đã nhảy vọt, không qua tuần tự khởi việc, khởi nghề và không tìm được người Thầy hỗ trợ, là một minh chứng cho vai trò của người Thầy như thế nào trong sự nghiệp của một cá nhân.

Với đạo đức chuẩn mực của người thầy, rất tận tâm trong truyền đạt các giá trị, đạo đức phải tuân thủ, rất nghiêm khắc trong công việc cũng như với các hành vi sai trái,v.v. đã tạo cho trẻ em và người học một thói quen tốt trong ứng xử và hình thành một nhân cách chuẩn mực của con người ngay khi còn rất nhỏ. Học sinh tại Israel, Nhật Bản, Hà Lan, Đan Mạch, Phần Lan đã làm rất tốt điều này.

Thế nào là một người Thầy?

Có rất nhiều khái niệm, định nghĩa về người Thầy. Tuy nhiên bài viết này chỉ giới thiệu về người Thầy đích thực. Người Thầy là gì? Có một khái niệm đơn giản về người Thầy, đó là bất cứ ai đưa ta lên thang giá trị cao hơn, ngưới đó là Thầy của ta. Hình 2 dưới đây sẽ chỉ rõ các nấc thang trên con đường để trở thành một người Thầy đích thực và các phu huynh hãy tìm người Thầy này cho con cái của mình.

Dinh danh dung nguoi Thay, loi giai cho giao duc Viet?
Hình 2. Các nấc thang giá trị trong giáo dục và vai trò của người Thầy

Các nấc thang giá trị trong giáo dục con người có thể tạm chia thành 6 bậc, từ không biết lên biết, hiểu, có thể làm, làm xuất sắc, trở thành Thầy hay chuyên gia trong một công việc cụ thể nào đó. Theo thang này, một người Thầy đích thực không chỉ là người rất hiểu công việc (lý thuyết) mà là người làm công việc đó xuất sắc (thực hành) và có thêm khả năng và đức tính đi truyền dạy cho người khác. Một trẻ em hay người học mới bắt đầu đi học (nấc không biết) gặp được người Thầy thì họ có khả năng làm xuất sắc (mức 5) hay ít nhất cũng có thể làm (mức 4). Tất nhiên khi đã ở mức này thì họ đã nắm chấc vấn đề (hiểu). Đây là những bậc thang giá trị mà xã hội đang thực sự rất cần. Nếu họ đã đạt được trình độ làm một công việc nào đó ở mức xuất sắc (khởi việc) nhờ có Thầy chỉ dẫn thì họ có thể khởi nghề dễ dàng và phát triển lên một bước cao hơn là khởi nghiệp. Do đó đây là người Thầy mà các bậc phụ huynh và xã hội đang rất cần và rất thiếu.

Đối chiếu với thực trạng công tác giáo dục và đào tạo ở Việt nam hiện nay cho thấy, phần lớn cả Thầy lẫn trò mới chỉ đi từ mức 1 đến 3 trong thang giá trị trên. Thầy ở mức hiểu, nắm chắc lý thuyết đi dạy trò ở mức không biết, sau đó trò trở thành người biết, là mức thấp nhất trong thang giá trị mà xã hội cần.

adasia-->
Nguồn: baodatviet.vn